21 Kasım 2021 Pazar

 Torosların gizli cenneti; Ermenek

Prof. Dr. Hasip Pektaş, 2016


Torosların eteklerine kurulmuş 1400 m. yükseklikteki Ermenek, oldukça eski bir tarihe sahiptir. Hititliler, Romalılar, Bizanslılar gibi pek çok kültürün yaşadığı bu yöre, Roma döneminin iki yüz yıllık yerleşim merkezi olmuş, Türkçeden başka dil konuşulmayan Karamanoğlu Beyliğine de başkentlik yapmıştırErmenek adının Romalı komutan Germanicusdan (Germanikopolis) geldiği; diğer bir tanımla Ermenekin Türkçe ER (kahraman) MEN (insan) EK (yamaçsözcüklerinden oluştuğu ve Kahraman insanların bulunduğu yamaç anlamına geldiği söylenmektedir"Cennet Bağları" olarak da bilinmektedir.
Uzun yıllar Konyaya bağlı olan ve 1989da ise Karamana bağlanan ilçenin merkez nüfusu 1945te 6.607 iken 2015de 11.228e ulaşabilmiştir. Tarım alanlarının azlığı ilçeden kopmaları artırmıştırAma Kuzey Kutbunda da olsa her Ermenekli bu taşı ağır memleketin hasretini hep yüreğinde taşımaktadırSevindirici olan ben de dahil pek çok Ermeneklinin hayata yeniden başlamak için bir dönüş arzusu içinde olmasıdırGeçmişte bir tane yeşil ağ göremediğimiz  kale başının (yayla bölgesi) ceviz, elma, kiraz, nar, incir ve elbette sedir ağaçlarıyla bezenmiş olması, bağların yeniden imar edilip üzüm, zeytin, ceviz ağaçlarının yeniden dikilmesi sevindirici bir gelişmedir.
Ermenekin önemli gelir kaynaklarından biri orman ürünleridir. Bu yöre Sedirin anavatanı sayılırUğruna tarihte savaşlar yapılan bu Sedir ormanlarının Roma kralı Antonius tarafından aşık olduğu Kleopatraya çeyiz olarak armağan edildiği de bilinmektedir. Anadoluda dağların kadısı” olarak anılan Katran ile özdeş olan Sedir, antik uygarlıklar tarafından başta gemi yapımı olmak üzere inşaat sektörlerinde, mobiyacılıkta çok kullanılmış, kabuklarından elde edilen katran ile ise deri hastalıkları tedavisi yapılmıştır.
18 kişinin ölümüne neden olan maden kazasıyla anılsa da Ermenekin bir diğer gelir kaynağı kömürdür. Başta kiraz olmak üzere gelişen meyvecilik de üreticiyi memnun etmektedir. İçinde herhangi bir katkı maddesi olmayan, doğrudan Ermenek üzümlerinden yapılan şekersiz helva ile Ermenek balı da tercih edilen ürünlerdendir.

 


Ermenekte nereler görülmeli?

Ülkemizin 4. büyük baraj gölü olan ve Göksu nehri üzerine kurulan Ermenek Barajı 2012 yılında elektrik üretmeye başlamıştırErmenek için yeni bir yaşam ve üretim alanı olan Ermenek Turkuaz Baraj Gölübelediye başkanı Uğur Sözkesenin çabalarıyla ve tüm Ermeneklilerin destekleriyle çoktan çekim merkezi haline gelmiştir. Avrupada bile az rastlanan kanyonlarda (Nadire Kanyonu) tekne turuna katılmak, gölde balık tutmak, su sporlarına eşlik etmek dışardan gelen konukların da heyecan duyacağı etkinliklerdir.

Dünyanın en önemli mağara ve yer altı sularından biri olan 3750 m. derinliğindeki Maraspoli Mağarası, Ermenekte görülmesi gereken yerlerden biridir. Ermenek, kaleleri ile de ünlüdür. Mennan Kalesi, Görmeli Köyü sınırları içindeçok dik ve ulaşımı zor bir tepede yer alırDört tarafa hakim bir görünümdedir. Tepesindeki düzlük bir yaşam alanı olarak kullanılmıştırHititler dönemine ait olan kale, Karamanoğulları döneminin en son teslim alınan kalesidirSığınılacak yer anlamına da gelen Mennan’ınKültür Bakanlığı tarafından restore edilip, ulaşımı kolaylaştığında turistik çekim merkezlerinden biri olacağına ve Ermeneke ilgiyi artıracağına inanıyorum.

 


Kente girişte sizi karşılayan, Ermenek Kalesi olarak da bilinen, 150 metre yüksekliğindeki Firan Kalesi ise şehri yarım ay şeklinde sararÜzerinde hala yapı kalıntıları bulunan ve bir kartal yuvasını andıran bu sarp yükseltiden (horst) Evliya Çelebi, Seyahatnamesinde de bahsederek“İbrete şayan bir kaledir, mutlaka görülmelidir. Ben karada ve denizde 18 padişahlık yer gezdim böyle bir kale görmedim.” demektedir.


 

Ermenek merkezde, 1340da Karamanoğulları zamanında yapılmış, matematik ve astronomi dersleri okutulmuş, döneminin en büyük eğitim kurumu olan, etkili taç kapsıyla Tol Medreseyi görmek gerekir. İlçenin en büyük camisi olan Ulu Camii ise ceviz ağacından işlenmiş kapısı, ağ sütunlarıyla dikkat çeker.

 




Philadelphia (Gökçeseki) Antik Kenti, Kazancı yakınlarındaki Dinek Kulesi, ilginç kabartmasıyla Güneyyurttaki İkizin, Medusa basilüçgen alınlıklı kaya mezarlarının olduğu Göktepe Köristanı, ilçeye 30 km uzaklıkta olan, Gezende Köyüne yakın ve 55 metre yükseklikten dökülen Ilısu Şelalesi, Balgusandaki Karamanoğlu Mehmet Bey Türbesi görülmeye değer yerlerdir.

 


Ermeneke gidildiğinde şırıl şırıl akan suların eşliğinde odun ateşinde pişen sac kebabını yemek için Zeyve Pazarı’na uğramadan dönülmez. Tekeçatı Baraj Gölü temaşa ettiktenözellikle de Balgusan kanyonunda yürüyüş yaptıktan sonra Bayram Hasan’ın yerinde Alabalık yemek ayrıcalıktırHasan abi ve eşi ile muhabbet balık kadar lezzetlidir.

 


İlle de Batırık

Yemek konusuna geçmişken Ermeneklinin vazgeçemediği birkaç yöresel yemekten de bahsetmekte yarar vardırAnnelerin askere yollarken oğullarının arkasından “batırık suyu içmeden giden yavrum” diye ağıtlar yaktığı “Batırık” Ermenek mutfağının vazgeçilmezidir. İlk yiyen konuklar için farklı gelse de Ermenekli için 3 öğün tercih edilir. Batırığı denemek isteyenler için kısa bir tarif yaparsak; kişi başına bir çay bardağı ince bulgur(düğürcük), yeteri kadar domates (sıcak suda ıslatılmış domates/eğrim kurusu da olur), bir baş soğan, iki yeşil biber, yarım demet maydonoz, bir dal fesleğen (olmazsa olmazı), bir su bardağı dövülmüş ceviz, tuz, karabiber, yeteri kadar su hazırsa gerisi kolay. Domatesler soyulur, ince doğranır veya rendelenir. Soğan, maydonoz, fesleğen ve biber incecik doğranırince bulgur (düğürcük), ceviz, tuz da ilave edilerek yoğrulur. İstenirse su katmadan biraz sıkma ayrılırDaha sonra buna su ilave edilerek sulandırılır ve karıştırılırYanında salatalıkhaşlanmış lahana veya asma yaprağı ile servis yapılır.

 


Diğer lezzetler ise; tarhanabaşı, deli börek, arabaşı çorbası, sac böreği, topalak, sac kebabı, su böreği, Ermenek dolması, darı (mısırpilavı, ekmek kadayıfı, pekmez helvasıdırCuma günleri yöresel ürünleri satın almak mümkündür.

Ermeneke nasıl ulaşılır?

İstanbuldan otomobille yola çıkanlar için Ermenek 879 km olup 10 saatte gidilebilmektedir. Uçak ile Konya ya da Gazipaşa Havalimanına inip, kiralanan araçla 3 saatte Ermeneke ulaşmak mümkündür. Elbette İstanbuldan (doğrudan), Konyadan otobüsle, Alanyadan minibüs ile de ulaşılabilir.

 

Ermenekte nerede konaklanır?

Ermenek Selçuklu Otel (Tel: 0338 716 40 80), Konarkon Otel (0338 716 1717), Ermenek Belediyesi Konukevi (0338 716 34 46) yörenin konaklama gereksinimini karşılamaktadır.

 

Ermenek Tanıtım Videosuhttps://www.youtube.com/watch?v=cz1Z3_zSlDQ

Ermenek Belediyesihttp://ermenek.bel.tr/

ERÇEV Vakfı http://www.ercevvakfi.com/

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

  Ex-Libris Art Promoting Intercultural Dialogue Prof. Dr.  Hasip Pektaş is interviewed by Prof. Dr. Paul Ade Silva .   Prof. Dr. Paul Ade S...